Al tien jaar verzetten buurtbewoners, natuurverenigingen en bezorgde Turnhoutenaren zich tegen de geplande verkaveling van de Aa-vallei. Al die jaren steunde de PVDA dat verzet. Tien jaar lang wilden de verschillende stadsbesturen het mega bouwproject eenzijdig doorduwen, tegen de wil van de Turnhoutenaren in. Maar onder druk van de acties heeft het stadsbestuur (N-VA, Groen, sp.a, CD&V) in juni een bemiddelaar, Leo Van Broeck, aangesteld om in dialoog te gaan met alle betrokkenen. Tien jaar strijd kan nu leiden tot een bocht in het dossier. Maar daarvoor moeten we nog even de druk opvoeren. En hoe kunnen we dat beter doen dan met een rebelse wandeling in het overstromingsgebied? Trek je laarzen maar aan en ga met ons op pad... 

 

Download de kaart en de routebeschrijving hier

Onze wandeling vertrekt aan de Sint-Franciscuskerk van Schorvoort (Schorvoortberg 58). Van daaruit vertrek je in oostelijke richting tussen de kerk en de scoutsterreinen. Je passeert het eerste informatiebord. 



1) Geen 2100 extra autoverplaatsingen per dag

Hier komt een verbindingsweg. Tenminste als het van het Masterplan Schorvoort afhangt. In totaal plant het Masterplan Schorvoort maar liefst 600 bijkomende woningen. Dit zal leiden tot zo'n 2.100 bijkomende autobewegingen per dag in Schorvoort, vooral geconcentreerd in de spits.

De mobiliteit in Schorvoort is een enorm probleem. De in- en uitvalswegen lopen in de spits muurvast. Al jaren kondigt het stadsbestuur ingrepen aan voor een vlottere mobiliteit, zoals ventwegen langs de Steenweg op Zevendonk en een fietstunnel onder de ring tussen de Oude Dijk en de Kwakkelstraat. Van die beloftes is nog niets geconcretiseerd, laat staan dat er al iets werd gerealiseerd. Nu belooft het stadsbestuur een mobiliteitsstudie die rekening zal houden met de toekomstige woonontwikkeling. Maar eer die studie gebeurd is en eer de eerste ingrepen op het terrein gebeuren, zijn we weer jaren verder. Ondertussen zou Schorvoort worden volgebouwd en loopt het verkeer verder vast.

Het Masterplan Schorvoort (goedgekeurd in 2016 door het toenmalige stadsbestuur) plant 300 woningen in de Aa-vallei en 300 woningen in de de projectzones van White Star en aan de Slagmolenstraat. In totaal gaat het dus om 600 bijkomende woningen. Zelf rekent de stad op gemiddeld 3,5 autobewegingen per wooneenheid per dag. Dat zijn dus 2.100 autoverplaatsingen op de in- en uitvalswegen, vooral geconcentreerd in de ochtend- en avondspits. Dit kan Schorvoort niet aan.

Wandel verder in oostelijke richting, met de paardenweien op je linkerkant, tot je niet meer verder kan. Sla links af en ga voorbij het houten hekje. Je passeert een bos aan de rechterkant, met vooraan veel dode sparren. Neem het kleine kronkelweggetje in het bos. Hier vind je het tweede informatiebord. 


2) Red het bos

Dit bos kent een sterke variatie van inheemse bomen. Jonge beuken, haagbeuken, jonge essen, oude knotwilgen,...



De Aa-vallei heeft een belangrijk natuurlijk potentieel. Het bos heeft zowel jonge als oude bomen en vormt een bijzonder geheel aan soorten. Er bevinden zich bijvoorbeeld nog veel gezonde essen, wat eerder uitzonderlijk geworden is in onze bossen.

De bomen werken klimaatbufferend op de gehele regio. Het bos houdt de lucht van de buurt gezonder. Samen met de natte graslanden en de rivier zal het bos een CO2 opslag en temperatuurbuffering betekenen voor onze stad.

Volg verder het kronkelweggetje door het bos. Je komt nu op een splitsing met twee duidelijke boswegen. Laat de beukendreef rechts liggen en ga rechtdoor, in noordelijke richting, naar de Aa. Aan de rivier sle je rechtsaf. Volg het wandelweggetje langs de Aa in oostelijke richting. Aan de oever van de Aa vind je het derde informatiebord. 


3) Geef het water ruimte (en niet in onze kelders)

De Aa-vallei is een overstromingsgebied. Elke winter en bij hevige zomerregenbuiten staan het bos en de weilanden hier onder water. Bij de geplande verkaveling van 9 hectare zal de Aa-vallei 20.000 kubieke meter water minder kunnen bufferen dan vandaag.

De klimaatverandering brengt meer lange periodes van extreme droogte enerzijds, maar ook meer periodes van hevige regenval anderzijds. Dat zagen we ook dit jaar, met extreem droge maanden april en mei, en met verschillende overstromingen in Turnhout in juni en in juli. De overstromingen in regio rond Luik en Verviers drukken ons helemaal met de neus op de feiten. 

De Aa-vallei betonneren zal zorgen voor nog meer wateroverlast bij hevige regenval en voor meer watertekort bij periodes van droogte. Als de Aa-vallei verder verhard wordt zal het water nog steeds zijn weg moeten zoeken. De nieuwe bewoners zullen regelmatig met natte voeten zitten, maar ook in andere delen van de stad zal de hinder nog toenemen.

Wandel verder langs de Aa in oostelijke richting tot je op je linkerkant een betonnen brugje over de rivier ziet. Laat het brugje links liggen en sla hier naar rechts af in de beukendreef in zuidelijke richting. Volg de dreef tot het einde en ga langs rechts het weiland in. Hier vind je het vierde informatiebord. 


4) Red de biodiversiteit

In deze natte weiden groeien kattenstaarten, moerasspirea, scherpe boterbloemen en dagkoekoeksbloemen. Blauwe reigers, buizerds en valken zoeken voedsel in dit gebied. Met wat geluk zie je ook een eekhoorn, egel of vos.

Op de plaatsen waar er niet wordt bemest maar enkel wordt gemaaid, vinden we de grootste rijkdom aan planten. Natuurpunt stelt voor om de weiden te laten verschralen* tot soortenrijke natte vallei-graslanden. Dat er nu al zoveel plantenrijkdom aanwezig is, is een goed teken. Met gepast natuurbeheer zullen veel planten, maar ook amfibieën, insecten, vogels en kleine zoogdieren hun thuis vinden in de Aa-vallei. 

* verschralen betekent de voedselrijkdom verminderen om tot een soortenrijke vegetatie te komen. Als de bemesting van het gebied vermindert zal het aantal soorten nog toenemen. 

Wandel verder in zuidelijke richting door het weiland tot je het vijfde informatiebord tegenkomt. 


5) Houd de CO₂ onder de grond

Hier onder de grond bevindt zich een bom CO₂. De bodem van de Aa-vallei zit namelijk boordevol koolstof. Als de geplande verkaveling doorgaat komt die koolstof vrij in de lucht in de vorm van CO2. Voor het volledige bouwproject van 9 hectare, met ondergrondse kelders en garages, komt er maar liefst 16.000 ton CO₂ vrij! Dat is het equivalent van 133 miljoen autokilometers.

Hydroloog en bodemdeskundige Dirk Van Look deed als onafhankelijke expert onderzoek naar de ondergrond van de Aa-vallei. Hij nam twee bodemstalen in de Aa-vallei: één in het weiland en één in het bos. Het bos bevat 8% organisch materiaal in de bovenste meter. Het weiland bevat 10% organisch materiaal in de bovenste meter. Dat is vier tot vijf keer meer dan wat bij de meeste bouwprojecten in de bodem zit. Dat organisch materiaal zijn resten van bomen en planten die in de natte bodem werden opgeslagen in de loop van honderden tot duizenden jaren. Als je dat organisch materiaal uitgraaft of als de bodem wordt drooggelegd komt de koolstof vrij in de vorm van CO₂. Bij het ontgraven van deze gronden voor de aanleg van kelders en ondergrondse parkeergarages zal maar liefst 1800 ton CO₂ per hectare vrijkomen. Voor het volledige bouwproject van 9 hectare in de Aa-vallei gaat het om zo’n 16.000 ton CO₂

Ter vergelijking: als alle 20.000 Turnhoutse gezinnen morgen de auto nemen, 3.200 kilometer naar de Noordkaap rijden, ver boven de Noordpoolcirkel, en vervolgens terug rijden tot op de Grote Markt van Turnhout, dan zullen ze samen minder CO₂ uitstoten dan wat vrij komt bij het uitgraven van de Aa-vallei.

Wandel verder door de weilanden en draai af richting de grote eiken op je linkerkant. Aan deze bomen vind je ons zesde informatiebord. 


6) Geef de Turnhoutenaren een stem

Al tien jaar protesteren buurtbewoners en bezorgde Turnhoutenaren tegen de bouwplannen in de Aa-vallei. Het stadsbestuur plande een aantal informatievergaderingen, maar met alle opmerkingen deed ze vervolgens niets. Van echte inspraak was nooit sprake. Dat is een ernstig democratisch probleem.

Aan het Masterplan ging een participatietraject vooraf met buurtvergaderingen. Maar een infovergadering is niet hetzelfde als het organiseren van echte burgerparticipatie. Het is geen geheim dat de buurtbewoners van Schorvoort de verkaveling van de Aa-vallei niet zien zitten. Als je als stadsbestuur dan toch doorgaat met de plannen en de grond verkoopt aan een projectontwikkelaar dan dring je  het hele project op. Een “participatietraject” waar dan nadien geen rekening mee wordt gehouden verandert daar niets aan. De optieovereenkomst tussen Orion en Matexi in 2020 werd zelfs achter gesloten deuren bedisseld. Het Wijkcomité en de buurtbewoners moesten uiteindelijk in de krant lezen dat er een deal was gesloten met de betonboer. 

Buurtbewoners verenigen zich in het ‘Wijkcomité Schorvoort 2020’ om protest aan te tekenen tegen deze beslissing. Dat doen ze onder meer door zwarte vlaggen buiten te hangen. Ze stuurden ook al meer dan 200 protestmails naar het adres van Vlaams Minister voor Leefmilieu Zuhal Demir (N-VA). Het Actiecomité heeft een ruime steun van de Schorvoortenaren maar ook van alle Turnhoutenaren die bekommerd zijn om het verdwijnen van onze groene ruimte. Op 26 juni vorig jaar deed ook Natuurpunt Turnhoutse Kempen een publieke oproep om de natuur in het valleidal te versterken in plaats van het gebied vol te bouwen. Toch bleef het stadsbestuur (met N-VA, Groen, sp.a en CD&V) achter haar verkavelingsplannen staan.  

Maar onder druk wordt alles vloeibaar. Na tien jaar van protest stelde de stad deze zomer Leo Van Broeck aan als bemiddelaar in het dossier. Het is dankzij de acties en dankzij de druk van de publieke opinie dat het stadsbestuur nu verplicht is om toch te luisteren. Nu moeten we de druk verder opvoeren zodat er echt rekening gehouden wordt met de stem van de Turnhoutenaren.   

Wandel verder door het weiland tot aan de Oude Dijk. Hier vind je ons zevende en laatste informatiebord. 


7) Maak de Aa-vallei publiek toegankelijk

De Aa-vallei is een groot groengebied tussen Schorvoort en het centrum van Turnhout. Maak het gebied publiek toegankelijk met een Stadsboerderij Zuid, publieke wandelpaden en speelruimte voor de kinderen.

De Aa-vallei is een mooi bos- en weidelandschap. Het vormt een grote groene long tussen het centrum van Turnhout en de wijk Schorvoort. Vandaag is het terrein privégebied en dus niet toegankelijk voor wandelaars, natuurliefhebbers en mensen die van de rust willen genieten. Wij staken vandaag onze stoute schoenen (of laarzen) aan om het gebied toch te verkennen. Maar eigenlijk heeft iedereen recht op deze groene long. Om te spelen, wandelen, picknicken,... Groenzones in en rond de stad publiek maken is een vereiste voor een gezond en aangenaam leven. Deze groenzone van maar liefst 15 hectare heeft eenzelfde potentieel voor alle Turnhoutenaren als het stadspark of als de zone rond de stadsboerderij in het noorden. 

Wandel nu terug langs de Oude Dijk en daarna Schorvoortberg in westelijke richting. Spot jij onderweg de zwarte vlaggen tegen de geplande verkaveling? Wandel 600 meter tot je aan je rechterkant terug de kerk van Schorvoort ziet. Je bent op het einde van je wandeling door de Aa-vallei. 

 


1 reactie

Gelieve je mail te bekijken voor een link om je account te activeren.
  • Eline Petit
    publiceerde deze pagina in Doe mee 2021-10-08 13:26:35 +0200